di huấn
Định nghĩa
- Danh từ:
- Lời dặn dò, lời chỉ bảo cuối cùng của người sắp qua đời để lại: "di huấn" là những lời căn dặn, giáo huấn quan trọng được một người để lại trước khi qua đời, thường mang ý nghĩa sâu sắc, thiêng liêng và có giá trị lâu dài cho thế hệ sau.
- Di ngôn, di chúc về mặt tinh thần, đạo đức: Không chỉ là tài sản vật chất, "di huấn" thường là những bài học, nguyên tắc sống, hoặc tâm nguyện mà người quá cố muốn truyền lại.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Ông cụ đã để lại di huấn cho con cháu phải sống đoàn kết, thương yêu nhau. (Người ông đã để lại lời dặn dò cho con cháu phải sống đoàn kết, yêu thương nhau.)
- Di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam. (Những lời dặn dò cuối cùng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam.)
- Cả gia tộc tôn trọng và ghi nhớ từng lời di huấn của tổ tiên. (Cả gia tộc tôn trọng và ghi nhớ từng lời dạy bảo cuối cùng của tổ tiên.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Tuân theo/tuân thủ di huấn": hành động theo đúng những điều đã được dặn dò trong di huấn.
- Con cháu luôn cố gắng tuân theo di huấn của ông bà. (Con cháu luôn cố gắng hành động theo đúng lời dặn dò của ông bà.)
"Di huấn thiêng liêng": cụm từ nhấn mạnh tính chất quan trọng và đáng tôn kính của lời di huấn.
- Di huấn thiêng liêng ấy đã trở thành kim chỉ nam cho hành động của họ. (Lời dặn dò thiêng liêng ấy đã trở thành kim chỉ nam cho hành động của họ.)
Biến thể và từ gần giống
- Di ngôn (danh từ): lời nói cuối cùng để lại, gần nghĩa với "di huấn" nhưng có thể mang tính chất thông báo hoặc tâm sự rộng hơn.
- Di chúc (danh từ): văn bản hoặc lời nói thể hiện ý nguyện của người sắp mất về việc định đoạt tài sản; khác với "di huấn" thường thiên về giáo huấn, tinh thần.
- Di bút (danh từ): bút tích, bài viết cuối cùng để lại của người đã khuất.
Từ đồng nghĩa
- Lời trăng trối: lời nói cuối cùng trước khi chết (thường dùng trong văn học).
- Lời dặn dò cuối cùng: cách nói thông thường, ít trang trọng hơn "di huấn".
Thành ngữ liên quan
- "Mồ cha không khóc, khóc đống khoai; Sống không di huấn, chết đòi chia gia tài": Câu ca dao phê phán những người khi sống không dạy bảo con cháu điều hay lẽ phải, đến khi chết đi chỉ còn tranh chấp tài sản.